Ten artykuł szczegółowo wyjaśnia, czym jest ziemista cera, jak ją rozpoznać i jakie są jej najczęstsze przyczyny. Dowiesz się, jak skutecznie przywrócić skórze zdrowy blask, stosując odpowiednią pielęgnację, dietę i domowe sposoby.
Ziemista cera kluczowe informacje o tym, jak ją rozpoznać i przywrócić blask.
- Ziemista cera charakteryzuje się szarym, żółtawym lub "brudnym" odcieniem, jest matowa, pozbawiona promienności i często wygląda na zmęczoną oraz starszą.
- Główne przyczyny to styl życia (stres, brak snu, używki), uboga dieta, zanieczyszczenia środowiskowe oraz niewłaściwa pielęgnacja.
- Może być również sygnałem problemów zdrowotnych, takich jak anemia, choroby nerek czy wątroby.
- Kluczem do odzyskania zdrowego kolorytu jest kompleksowa pielęgnacja, obejmująca dokładne oczyszczanie, regularne złuszczanie, intensywne nawilżanie i ochronę przed czynnikami zewnętrznymi.
- Warto włączyć do pielęgnacji składniki aktywne, takie jak witamina C, E, kwasy i antyoksydanty, a także rozważyć profesjonalne zabiegi.
- Zmiana nawyków żywieniowych, odpowiednia suplementacja i unikanie używek znacząco wspierają walkę z ziemistym kolorytem.

Po czym poznać, że masz ziemistą cerę? Kluczowe sygnały
Ziemista cera to stan, w którym skóra traci swój naturalny, zdrowy blask i promienność. Z moich obserwacji wynika, że często charakteryzuje się ona szarym, żółtawym lub wręcz "brudnym" odcieniem, który sprawia, że twarz wygląda na zmęczoną i starszą, niż jest w rzeczywistości. Taka cera jest zazwyczaj matowa, pozbawiona życia, a jej koloryt bywa nierównomierny. Często towarzyszy jej szorstkość w dotyku, a sama skóra może wydawać się cieńsza i bardziej podatna na powstawanie drobnych zmarszczek. To wszystko sprawia, że twarz traci swoją świeżość i młodzieńczy wygląd.
Kluczowe sygnały, które mogą wskazywać, że masz do czynienia z ziemistą cerą, to:
- Skóra ma szary, żółtawy lub niezdrowy odcień.
- Brakuje jej naturalnego blasku i promienności.
- Wygląda na matową i pozbawioną życia.
- Twarz sprawia wrażenie zmęczonej, nawet po długim odpoczynku.
- Koloryt skóry jest nierównomierny.
- Skóra jest szorstka w dotyku.
- Może być cieńsza i bardziej podatna na zmarszczki.
Zmęczona czy ziemista? Naucz się odróżniać te dwa stany skóry
Wiele osób myli cerę zmęczoną z ziemistą, jednak choć są ze sobą powiązane, to nie są to te same stany. Cera zmęczona to zazwyczaj przejściowy problem, który pojawia się po nieprzespanej nocy, intensywnym tygodniu pracy czy okresie wzmożonego stresu. Charakteryzuje się ona brakiem świeżości, widocznymi cieniami pod oczami, a czasem lekkim obrzękiem. Skóra może być poszarzała, ale zazwyczaj odzyskuje swój blask po odpowiednim odpoczynku i nawodnieniu. To taki sygnał od organizmu, że potrzebuje regeneracji.
Ziemista cera to natomiast problem bardziej chroniczny i głębszy. Jej koloryt jest niezdrowy szary, żółtawy, czasem z zielonkawymi tonami i utrzymuje się niezależnie od ilości snu. Nawet po weekendowym relaksie skóra nadal wygląda na "brudną" i pozbawioną życia. Ziemistość często wiąże się z długotrwałym wpływem szkodliwych czynników, takich jak zła dieta, zanieczyszczenia czy używki, a czasem może być sygnałem problemów zdrowotnych. Odróżnienie tych dwóch stanów jest kluczowe, aby dobrać odpowiednią strategię pielęgnacji i działania.
Przyczyny ziemistej cery: dlaczego skóra traci blask?
Ziemista cera to często efekt skumulowanych czynników, które osłabiają jej naturalne funkcje i odbierają jej zdrowy koloryt. Zrozumienie przyczyn jest pierwszym krokiem do skutecznej walki z tym problemem.
Codzienne nawyki, które odbierają skórze blask: stres, sen i używki
W dzisiejszym zabieganym świecie przewlekły stres stał się niestety normą, a jego wpływ na skórę jest ogromny. Stres prowadzi do zwiększonej produkcji kortyzolu, który negatywnie wpływa na produkcję kolagenu i elastyny, sprawiając, że skóra staje się matowa i mniej elastyczna. Chroniczne zmęczenie i niedobór snu to kolejni wrogowie promiennej cery. Kiedy śpimy, skóra intensywnie się regeneruje, a brak snu zakłóca te procesy, prowadząc do spowolnienia odnowy komórkowej i pogorszenia mikrokrążenia.Nie mogę też nie wspomnieć o używkach, które mają katastrofalny wpływ na wygląd skóry. Palenie papierosów to jeden z najgorszych nawyków dla cery. Nikotyna zwęża naczynia krwionośne, drastycznie ograniczając dopływ tlenu i składników odżywczych do komórek skóry. To właśnie dlatego cera palacza często jest szara, cienka i przedwcześnie pokryta zmarszczkami.
Podobnie nadużywanie alkoholu przyczynia się do odwodnienia organizmu, co bezpośrednio odbija się na kondycji skóry. Odwodniona skóra traci jędrność, elastyczność i naturalny blask, stając się bardziej podatna na ziemisty odcień.
Dieta dla promiennej cery: czego unikać, a co włączyć do jadłospisu?
To, co jemy, ma bezpośrednie przełożenie na wygląd naszej skóry. Ziemista cera często sygnalizuje niedobory lub niewłaściwe nawyki żywieniowe. Aby przywrócić jej blask, musimy przyjrzeć się naszej diecie.
Czego unikać w diecie, aby przywrócić cerze blask:
- Przetworzona żywność i fast foody: Są ubogie w składniki odżywcze, a bogate w tłuszcze trans i sztuczne dodatki, które obciążają organizm i negatywnie wpływają na cerę.
- Nadmiar cukru: Cukier przyczynia się do procesów glikacji, które uszkadzają kolagen i elastynę, prowadząc do utraty jędrności i ziemistego kolorytu.
- Niedostateczne nawodnienie: Brak odpowiedniej ilości wody sprawia, że skóra staje się sucha, matowa i pozbawiona elastyczności. Pamiętajmy o piciu co najmniej 8 szklanek wody dziennie.
Co włączyć do jadłospisu dla promiennej cery:
- Witamina C: Niezbędna do produkcji kolagenu, silny antyoksydant. Znajdziesz ją w cytrusach, papryce, natce pietruszki, kiwi.
- Witamina E: Chroni skórę przed wolnymi rodnikami, wspiera regenerację. Bogate źródła to orzechy, nasiona, awokado, oleje roślinne.
- Witamina A (beta-karoten): Wspomaga odnowę komórkową, poprawia koloryt. Szukaj jej w marchewce, batatach, dyni, szpinaku.
- Antyoksydanty: Chronią komórki przed uszkodzeniami. Obficie występują w jagodach, zielonej herbacie, ciemnej czekoladzie.
- Zdrowe tłuszcze: Kwasy omega-3 i omega-6 wspierają barierę lipidową skóry, poprawiając jej nawilżenie i elastyczność. Znajdziesz je w tłustych rybach morskich, orzechach włoskich, nasionach lnu i chia.
Smog i zanieczyszczenia cisi wrogowie Twojej skóry w polskich miastach
Życie w dużych miastach, szczególnie w Polsce, niesie ze sobą wyzwania dla naszej skóry. Smog i zanieczyszczenie powietrza to jedni z głównych winowajców ziemistej cery. Cząsteczki smogu, metale ciężkie i inne toksyny osadzają się na skórze, zatykają pory, prowadzą do powstawania wolnych rodników i uszkadzają barierę ochronną. W sezonie grzewczym problem ten jest szczególnie nasilony, a moja praktyka pokazuje, że wiele osób boryka się wtedy z nasiloną szarością cery. Dodatkowo, promieniowanie UV, a także coraz bardziej doceniane promieniowanie HEV (światło niebieskie emitowane przez ekrany urządzeń elektronicznych), przyczyniają się do stresu oksydacyjnego i przyspieszają procesy starzenia, co objawia się właśnie ziemistym kolorytem.
Kiedy ziemista cera to sygnał alarmowy? Choroby, które mogą stać za problemem
Choć ziemista cera często jest wynikiem stylu życia i niewłaściwej pielęgnacji, czasami może być ważnym sygnałem, że w naszym organizmie dzieje się coś poważniejszego. W mojej pracy zawsze podkreślam, że skóra jest lustrem naszego zdrowia. Jeśli zauważasz, że Twoja cera nagle stała się ziemista, a jednocześnie towarzyszą temu inne niepokojące objawy, warto skonsultować się z lekarzem.
Ziemista cera może być objawem następujących problemów zdrowotnych:
- Anemia (niedobór żelaza): Powoduje niedotlenienie tkanek, co objawia się bladością i ziemistym kolorytem skóry, a także zmęczeniem i osłabieniem.
- Problemy z krążeniem: Słabe krążenie krwi sprawia, że skóra jest niedożywiona i niedotleniona, co prowadzi do szarego odcienia.
- Choroby nerek lub wątroby: Organy te odpowiadają za detoksykację organizmu. Ich niewydolność może objawiać się nagromadzeniem toksyn, co wpływa na koloryt skóry.
- Zaburzenia hormonalne: Nierównowaga hormonalna, np. problemy z tarczycą, może wpływać na metabolizm skóry i jej wygląd.
- Przewlekłe infekcje lub stany zapalne: Mogą osłabiać organizm i odbierać skórze zdrowy blask.
Pamiętaj, jeśli masz wątpliwości lub ziemista cera utrzymuje się pomimo zmian w pielęgnacji i stylu życia, nie zwlekaj z wizytą u lekarza. Lepiej dmuchać na zimne i wykluczyć poważniejsze przyczyny.
Plan ratunkowy dla cery: jak odzyskać zdrowy blask?
Odzyskanie zdrowego blasku to proces, który wymaga konsekwencji i holistycznego podejścia. Skupmy się na kluczowych krokach, które pomogą Twojej skórze odzyskać promienność.
Krok 1: Fundament pielęgnacji dlaczego dokładne oczyszczanie i złuszczanie są kluczowe?
Niewłaściwa pielęgnacja to jedna z głównych przyczyn ziemistej cery, dlatego musimy zacząć od podstaw. Dokładny demakijaż i oczyszczanie skóry to absolutny fundament. Pozostawienie resztek makijażu i zanieczyszczeń na noc blokuje pory, utrudnia regenerację i sprawia, że skóra wygląda na zmęczoną i szarą. Używaj delikatnych, ale skutecznych produktów, które nie naruszają bariery hydrolipidowej. Równie ważne jest regularne złuszczanie martwego naskórka. Nagromadzone martwe komórki tworzą na powierzchni skóry warstwę, która odbiera jej blask i sprawia, że wygląda na matową. Regularne peelingi (enzymatyczne lub delikatne mechaniczne) przyspieszają odnowę komórkową, wygładzają skórę i odsłaniają jej świeżą, promienną warstwę. To właśnie dzięki nim składniki aktywne z kolejnych etapów pielęgnacji mogą lepiej wnikać w głąb skóry i działać skuteczniej.

Krok 2: Składniki aktywne, które pokocha Twoja skóra (Witamina C, kwasy, antyoksydanty)
Aby skutecznie walczyć z ziemistą cerą, potrzebujemy sprzymierzeńców w postaci odpowiednich składników aktywnych. Moje doświadczenie pokazuje, że ich regularne stosowanie potrafi zdziałać cuda.
- Witamina C: To prawdziwa gwiazda w walce o promienny koloryt. Jest silnym antyoksydantem, który neutralizuje wolne rodniki, rozjaśnia przebarwienia, stymuluje produkcję kolagenu i dodaje skórze blasku. Szukaj jej w serum lub kremach.
- Witamina E: Często nazywana "witaminą młodości". Działa silnie antyoksydacyjnie, chroni skórę przed uszkodzeniami, wspiera jej regenerację i nawilżenie.
- Koenzym Q10: Naturalnie występujący w skórze antyoksydant, którego poziom spada z wiekiem. Wspiera produkcję energii w komórkach, chroniąc je przed stresem oksydacyjnym i poprawiając ich funkcjonowanie.
- Witaminy z grupy B: Niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania skóry. Niacynamid (witamina B3) np. poprawia barierę ochronną skóry, zmniejsza zaczerwienienia i reguluje wydzielanie sebum, co przekłada się na zdrowszy wygląd.
- Antyoksydanty (np. resweratrol, zielona herbata): Chronią skórę przed szkodliwym działaniem wolnych rodników, które przyczyniają się do jej szarzenia i starzenia.
- Kwasy (AHA, PHA): Delikatnie złuszczają martwy naskórek, stymulują odnowę komórkową, wygładzają i rozjaśniają cerę. Stosowane z umiarem i odpowiednią ochroną przeciwsłoneczną, potrafią znacząco poprawić koloryt.
Krok 3: Nawilżanie i ochrona jak zbudować barierę przed szkodliwymi czynnikami?
Nawilżanie to podstawa zdrowej i promiennej cery. Odpowiednio nawilżona skóra jest bardziej elastyczna, gładka i ma zdrowszy koloryt. Używaj kremów i serum z kwasem hialuronowym, ceramidami czy gliceryną, które pomogą zatrzymać wodę w naskórku. Równie ważna jest ochrona. Skóra ziemista jest często osłabiona i bardziej podatna na działanie szkodliwych czynników zewnętrznych. Codzienne stosowanie kremu z filtrem SPF (nawet zimą!) to absolutna konieczność, aby chronić się przed promieniowaniem UV. Warto również szukać kosmetyków z formułami "anti-pollution", które tworzą na skórze tarczę ochronną przed zanieczyszczeniami środowiskowymi i światłem niebieskim (HEV). Wzmacnianie bariery ochronnej skóry to klucz do jej zdrowego wyglądu i odporności na czynniki, które przyczyniają się do jej szarzenia.
Profesjonalne zabiegi na ziemistą cerę: co naprawdę działa?
Kiedy domowa pielęgnacja i zmiana nawyków nie przynoszą wystarczających rezultatów, warto rozważyć profesjonalne zabiegi kosmetyczne. W gabinecie kosmetologicznym mamy do dyspozycji szereg skutecznych metod, które potrafią szybko i intensywnie przywrócić skórze blask.
Peelingi chemiczne i mikrodermabrazja: kiedy warto z nich skorzystać?
Peelingi chemiczne, szczególnie te z kwasami AHA i PHA, to jedne z moich ulubionych zabiegów na ziemistą cerę. Polegają one na aplikacji na skórę specjalnych roztworów kwasów, które delikatnie, ale skutecznie rozpuszczają martwe komórki naskórka. Dzięki temu skóra staje się wygładzona, rozjaśniona, a jej koloryt wyrównany. Kwasy stymulują również produkcję kolagenu i elastyny, co dodatkowo poprawia jędrność i elastyczność. Są idealne dla osób z matową, szorstką cerą i nierównomiernym kolorytem.
Mikrodermabrazja to z kolei zabieg mechanicznego złuszczania naskórka. Specjalna głowica z mikrokryształkami lub diamentowa ściera wierzchnie warstwy skóry, pobudzając ją do intensywnej regeneracji. Efektem jest natychmiastowe odświeżenie, wygładzenie i rozjaśnienie cery. Mikrodermabrazja doskonale sprawdza się w przypadku skóry zanieczyszczonej, szorstkiej i pozbawionej blasku, a także pomaga w redukcji drobnych zmarszczek i przebarwień.
Mezoterapia i infuzja tlenowa: intensywne odżywienie od wewnątrz
Mezoterapia to zabieg polegający na wprowadzeniu w głąb skóry koktajli odżywczych, bogatych w witaminy, minerały, kwas hialuronowy i antyoksydanty. Może być wykonywana igłowo (mikronakłucia) lub bezigłowo. Dzięki bezpośredniemu dostarczeniu składników aktywnych do głębszych warstw skóry, mezoterapia intensywnie ją odżywia, nawilża i stymuluje do regeneracji. Efektem jest widoczna poprawa kolorytu, jędrności i ogólnego wyglądu cery, która staje się promienna i pełna życia.
Infuzja tlenowa to innowacyjny zabieg, który wykorzystuje technologię tlenu hiperbarycznego do wtłaczania w skórę aktywnych składników. Pod ciśnieniem czysty tlen transportuje serum bogate w witaminy i antyoksydanty w głębsze warstwy naskórka. Zabieg jest niezwykle przyjemny i relaksujący, a jego efektem jest natychmiastowe nawilżenie, dotlenienie i rozświetlenie skóry. Cera staje się świeża, gładka i odzyskuje zdrowy blask, co czyni infuzję tlenową doskonałym wyborem przed ważnym wyjściem.
Jak wybrać najlepszy zabieg dla siebie? Konsultacja z kosmetologiem
Decyzja o wyborze odpowiedniego zabiegu na ziemistą cerę powinna być zawsze poprzedzona indywidualną konsultacją z doświadczonym kosmetologiem. Każda skóra jest inna i wymaga spersonalizowanego podejścia. Podczas konsultacji specjalista oceni stan Twojej skóry, zidentyfikuje główne przyczyny problemu i zaproponuje najskuteczniejszy plan działania. To kluczowe, aby zabiegi były dopasowane do Twoich potrzeb, typu cery i ewentualnych przeciwwskazań. Pamiętaj, że profesjonalna diagnoza i spersonalizowany program pielęgnacyjny to gwarancja najlepszych rezultatów i bezpieczeństwa.
Domowe sposoby na ziemistą cerę: proste triki dla promiennej skóry
Oprócz profesjonalnych zabiegów i odpowiedniej pielęgnacji, istnieje wiele prostych, domowych sposobów, które mogą znacząco wspomóc walkę z ziemistą cerą i przywrócić jej zdrowy blask. Często to właśnie regularność i naturalne składniki dają najlepsze efekty.
Maseczki rozświetlające DIY: przepisy z naturalnych składników
Domowe maseczki to świetny sposób na szybkie odżywienie i rozświetlenie skóry. Oto kilka moich ulubionych przepisów:
- Maseczka z witaminą C (cytryna i miód): Wymieszaj łyżeczkę świeżo wyciśniętego soku z cytryny (źródło witaminy C) z łyżeczką naturalnego miodu (działa nawilżająco i antybakteryjnie). Nałóż na oczyszczoną skórę na 10-15 minut, a następnie zmyj. Pamiętaj, aby nie stosować jej na podrażnioną skórę i unikać słońca po aplikacji.
- Maseczka z kurkumy i jogurtu: Połącz pół łyżeczki kurkumy (silny antyoksydant, rozjaśnia) z dwiema łyżeczkami jogurtu naturalnego (nawilża, delikatnie złuszcza). Nałóż na twarz na 15 minut. Kurkuma może lekko zabarwić skórę, więc po zmyciu przemyj twarz tonikiem.
- Maseczka kawowa (peeling i rozświetlenie): Fusy z kawy wymieszaj z odrobiną oliwy z oliwek lub oleju kokosowego. Delikatnie wmasuj w skórę okrężnymi ruchami, a następnie pozostaw na 5 minut jako maseczkę. Kofeina pobudza krążenie, a peeling usuwa martwy naskórek, dając natychmiastowy efekt rozświetlenia.
Masaż twarzy, który pobudzi krążenie i przywróci koloryt
Regularny masaż twarzy to jeden z najprostszych, a zarazem najbardziej efektywnych domowych sposobów na poprawę kolorytu ziemistej cery. Delikatne, ale stanowcze ruchy pobudzają mikrokrążenie krwi i limfy, co sprawia, że skóra jest lepiej dotleniona i odżywiona. Dzięki temu szybciej pozbywa się toksyn, a jej koloryt staje się zdrowszy i bardziej promienny. Możesz wykonywać masaż opuszkami palców, używając ulubionego olejku lub serum. Skup się na ruchach od środka twarzy na zewnątrz, delikatnie uciskając i głaszcząc skórę. Kilka minut codziennego masażu potrafi zdziałać cuda, przywracając skórze witalność i świeżość.
Rola suplementacji: jakie witaminy i minerały warto przyjmować?
Suplementacja może być cennym uzupełnieniem diety i pielęgnacji, zwłaszcza gdy ziemista cera jest efektem niedoborów. Pamiętaj jednak, że suplementy nie zastąpią zbilansowanej diety, a ich przyjmowanie zawsze warto skonsultować z lekarzem lub farmaceutą.
- Witamina C: Kluczowa dla produkcji kolagenu i jako silny antyoksydant. Wzmacnia naczynia krwionośne i rozjaśnia skórę.
- Witamina E: Chroni komórki przed stresem oksydacyjnym, poprawia nawilżenie i elastyczność skóry.
- Witaminy z grupy B: Wspierają metabolizm komórkowy i regenerację skóry. Szczególnie niacynamid (B3) jest ceniony za swoje właściwości poprawiające barierę skórną.
- Koenzym Q10: Zwiększa energię komórkową, działa antyoksydacyjnie i opóźnia procesy starzenia.
- Kolagen: Podstawowe białko budulcowe skóry. Suplementacja kolagenem może poprawić jej jędrność i elastyczność, co przekłada się na zdrowszy wygląd.
- Antyoksydanty (np. resweratrol, ekstrakt z zielonej herbaty): Pomagają neutralizować wolne rodniki, które przyczyniają się do szarzenia i starzenia się skóry.
Makijaż dla ziemistej cery: jak ukryć i rozświetlić?
Makijaż może być Twoim sprzymierzeńcem w walce z ziemistą cerą, pomagając optycznie ożywić skórę i nadać jej zdrowy blask. Kluczem jest wybór odpowiednich produktów i technik aplikacji.
Bazy i podkłady rozświetlające Twoi sprzymierzeńcy w codziennym makijażu
Jeśli borykasz się z ziemistą cerą, postaw na produkty, które mają właściwości rozświetlające i wyrównujące koloryt. Zamiast ciężkich, matujących podkładów, wybieraj te o lekkiej, nawilżającej formule z efektem "glow". Warto również sięgnąć po rozświetlające bazy pod makijaż, które zawierają drobinki odbijające światło. Aplikowane pod podkład, stworzą iluzję promiennej i wypoczętej cery. Szukaj odcieni z delikatnymi, brzoskwiniowymi lub złotymi tonami, które ocieplą szary koloryt skóry.Sztuka konturowania: jak optycznie ożywić zmęczoną twarz?
Konturowanie to doskonałe narzędzie do optycznego ożywienia i wymodelowania twarzy, która z powodu ziemistego kolorytu może wydawać się płaska i zmęczona. Użyj bronzera w ciepłym, ale nie pomarańczowym odcieniu, aby delikatnie podkreślić kości policzkowe, skronie i linię żuchwy. Następnie nałóż róż na szczyty policzków wybierz świeże odcienie brzoskwiniowe lub różane, które dodadzą cerze młodzieńczego rumieńca. Na koniec, strategicznie zaaplikuj rozświetlacz na kości policzkowe, łuk kupidyna i wewnętrzne kąciki oczu, aby przyciągnąć światło i stworzyć efekt promiennej skóry.Przeczytaj również: Co pić na ładną cerę? Sekrety promiennej skóry od środka.
Tych błędów w makijażu unikaj, jeśli masz problem z szarą cerą
Nawet najlepsze produkty mogą nie zadziałać, jeśli popełnisz podstawowe błędy w makijażu, które mogą pogłębiać problem ziemistej cery. Oto, czego unikać:
- Zbyt ciężki, matujący podkład: Może sprawić, że cera będzie wyglądać jeszcze bardziej płasko i szaro. Zamiast tego wybieraj lżejsze formuły z efektem rozświetlenia.
- Zbyt jasny korektor pod oczy: Choć ma rozjaśnić cienie, zbyt jasny odcień może stworzyć nienaturalny efekt "pandziego oka" i podkreślić zmęczenie. Dobierz korektor o ton jaśniejszy niż podkład, z delikatnymi brzoskwiniowymi tonami.
- Brak różu i rozświetlacza: Te produkty są kluczowe, aby dodać cerze świeżości i blasku. Nie bój się ich używać!
- Zbyt ciemny lub zbyt chłodny bronzer: Może sprawić, że twarz będzie wyglądać na "brudną" lub jeszcze bardziej szarą. Wybieraj ciepłe, ale naturalne odcienie.
- Niedokładny demakijaż: Pozostawianie makijażu na noc to prosta droga do pogorszenia stanu cery i nasilenia jej ziemistego kolorytu. Zawsze pamiętaj o wieczornym oczyszczaniu.
